Đêm hội Udon Thani

Rate this post

Thời mới, hình như điều nhớ cũng nên mới? Có lẽ cũng chả lấn bấn với cái sân bay khổng lồ gần thành phố Udon một thời từng ken dày Pháo đài bay B52, nơi xuất phát những tội ác hủy diệt miền Bắc Việt Nam mà nên sâu đậm thêm tỉnh Udon Thani của Đông Bắc Thái Lan có hơn 10 ngàn Việt kiều đang yên ổn sinh sống làm ăn. Udon như một nơi phát tích của cộng đồng người Việt trên đất Thái với những tiền nhân vài trăm năm trước từ Nghệ An, Quảng Bình, Huế… sang Udon lập nghiệp. Các di duệ hậu thế quần cư không xa Khu di tích tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở huyện Mường Ổn vừa được Hoàng gia Thái đưa vào danh sách  điểm Du lịch Quốc gia. Năm 1928, Bác đã đến xứ Udon sống với Việt kiều lập một trại cày để hoạt động cách mạng. Khu di tích có cơ duyên  đón nhà vua Thái Lan Phumi PhonAdunia Đêt đến viếng thăm khu lưu niệm thuở ấy còn nhà gianh vách đất. Đó là ngày 7/11/1955.

Đêm hội Udon Thani - ảnh 1 Mặt tiền Khu di tích tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Udon Thani. Đêm hội Udon Thani - ảnh 2 Bên trong Khu di tích tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh. … Thành kính dâng hương cùng chiêm bái Khu tưởng niệm, chúng tôi quay về thành phố Udon cách đó gần 20 km đã chiều muộn. Căn hội trường rộng thênh của khách sạn Centara chật người. Hơn một ngàn Việt kiều đã tề tựu để chuẩn bị cho Lễ khai hội năm mới Songkran. Ông Trưởng Việt kiều Udon hồ hởi, chúng tôi mỗi năm đều đặn hai cái Tết. Đó là Tết âm lịch cổ truyền và Tết SongKran. Hỏi SongKran nghĩa chi? Ông rành rẽ như một hướng dẫn viên du lịch rằng Songkran có gốc từ tiếng Phạn với nghĩa  thời gian đang chuyển dịch, ứng với mặt trời đi từ khu vực Hoàng Đạo sang khu vực Kim Ngưu trong vũ trụ. Thời khắc ấy, mọi người đón mừng Đản sinh Đức Phật bằng việc tưới nước vào người nhau để gột rửa hết buồn phiền. Mọi người lên chùa dự lễ tắm Phật, mang trái cây cùng những món ăn chay cúng các vị sư, đồng thời thả chim lên trời phóng sinh. Sau đó là chúc thọ cha mẹ, ông bà, rồi lấy nước thơm  phun lên người nhau để chúc phúc.

Đêm hội Udon Thani - ảnh 3 Một góc đêm hội. Đêm hội Udon Thani - ảnh 4 Ngắm những gương mặt phấn chấn tươi tắn của bà con, chợt thầm coi họ là những người may mắn! Trước nhất nghe nói đời sống cộng đồng hơn 10 ngàn bà con không nhô nhỉnh nhiều các đại gia, nhưng cũng tạm coi là mát mặt, được yên ổn làm ăn ở một quốc gia thanh bình. Thêm nữa, lại được nhà nước Thái công nhận cộng đồng Việt là dân tộc ít người trong số 15 dân tộc anh em của Thái Lan.  Rồi, may nữa, bởi ông bà cha mẹ và số ít còn lại hôm nay còn dùng dằng chưa vội tất tả hồi hương những năm cuối 50, đầu 1960. Có chuyện, bà con Việt kiều gốc Thanh Hóa hồi hương. Hỏi có 2 địa danh tùy bà con chọn. Một, Rừng Thông. Hai, Phố Cống. Hầu hết chọn Phố Cống. Sau mới té ngửa, Rừng Thông chỉ cách thị xã, (nay là thành phố Thanh Hóa) 5km. Còn Phố Cống tít mãi mạn rừng huyện lỵ của huyện miền núi Cẩm Thủy. Đời sống của họ cùng con cháu thử thầm so sánh còn cách xa bà con ở xứ này nhiều lắm về cái sự đủ đầy vật chất!

Do câu thúc địa điểm và thời gian nên lễ đón năm mới của bà con không được đầy đủ theo các công đoạn mà ông Chủ tịch Việt kiều Udon vừa giới thiệu. Tôi được một người đẹp gốc Thái khoác cho cái sơ mi sặc sỡ kèm lời dặn vắn tắt đây là áo lễ hội, với lại chút nữa có té nước chúc phúc khỏi ướt người. Tự tin khoác cái áo và có chút chi run rẩy khi được quàng quanh cổ một vòng hoa trắng muốt sực nức hương. Hoa nhài. Tiếng bên này dooc maly. Một vòng hoa  cũng dày dặn ngát hương ngoài hoa nhài còn có nhiều loại hoa thơm khác nữa được kết, tết rất khéo đeo vào cổ tay khách.

Đêm hội Udon Thani - ảnh 5 Tắm Phật. Thủ tục đầu tiên là tự tay khách cầm cái chén chuyền nước thơm từ một cái chậu bằng bạc nhẹ nhàng rắc rưới lên pho tượng Phật nghe nói được mạ vàng có khuôn mặt như mỉm cười khích lệ. Xong thủ tục tắm Phật, là khách nên tôi được hướng dẫn nối vào một hàng dài dặc ngồi ghế. Gần như tất thảy những ai không ngồi thì đều đặn xếp hàng dùng chén bạc múc nước thơm rưới nhẹ lên lòng bàn tay khách đang xòe ra.  Rồi một chút nước thơm còn lại dùng mấy ngón tay bụm lại búng nhẹ lên đầu lên cổ khách. Động thái của chúc phúc, chúc lành.

Tôi không rõ có phải đây là lối làm tắt của công đoạn té nước lên người, tránh đi cái việc khách không mấy quen thủ tục trang trọng nhưng cũng không ít nhiêu khê khi đến xứ lạ? Do được hướng dẫn trước, nên tôi cũng nhẹ nhàng dùng chút nước thơm đọng lại trong lòng tay rắc nhẹ lên cần cổ nuột của một em vừa chúc phúc cho mình. Động thái ấy mặc nhiên coi là ban phúc cho người khác khi mình vừa được hưởng phúc!

Đêm hội Udon Thani - ảnh 6 Chúc phúc. Đêm hội Udon Thani - ảnh 7 Ngó suốt lượt khách ngồi ghế, tôi đang mải tìm một gương mặt quen. Dịp cuối năm ngoái, ghé Bangkok, tôi gặp Văn Tâm vốn là người thân thiết của Sứ quán Việt Nam tại Thái Lan. Tâm là con út của một gia đình Việt kiều có tới 10 người con ở Udon đây. Tâm có em rể, chị dâu mang quốc tịch một số quốc gia. Thầm nghĩ, nội cái gia tộc đông đúc của nhà Văn Tâm mà nhân lên, chia ra cái gien Việt thì chả mấy hồi mà thành thứ tiểu liên hiệp quốc? Kiến trúc sư Văn Tâm là người thiết kế Tòa Lãnh sự Việt Nam ở Khoản Khen cách Udon hơn trăm cây số. Văn Tâm cũng vừa hoàn tất một việc tâm linh. Anh thiết kế (bà con Việt kiều bỏ tiền thi công) khu mộ 5 Liệt sĩ Việt kiều ngay tại thành phố Udon. Năm vị ấy từng hoạt động cùng thời Chủ tịch Hồ Chí Minh trong đó có nhân vật Đặng Thúc Hứa nổi tiếng. Ông Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Thanh Sơn đã cất công về dự ngày khánh thành khu mộ. Và cái cổng bề thế của Sứ quán Việt Nam tại Bangkok cũng một tay Tâm thiết kế.

Đêm hội Udon Thani - ảnh 8

Hình xăm trên cánh tay Trần Cộp

Đêm hội Udon Thani - ảnh 9 Tác giả chụp ảnh kỷ niệm với vợ chồng Trần Cộp.

Còn cái dáng vậm vạp nhô lên trong số người ngồi kia là ông Trưởng Quận 4 của tỉnh Udon Thani có cái tên ngồ ngộ, Trần Cộp.  Hình như trong hệ thống  chức danh hành chánh của tỉnh và thành phố Udon vắng khuyết đi cái tên thuần Việt Trần Cộp mà sẽ mang một cái tên đặc Thái nào đó?

Trần Cộp? Có cái lạ là ngay ở trong nước, khi ngồi chuyện, biết tôi từng sang đất Thái đến Udon qua ngả cửa khẩu Noongkhai, nhiều người cứ hỏi là đã gặp ông Cộp chưa? Ông Cộp cảnh sát Hoàng gia Thái Lan! Ông Cộp là doanh nhân Việt kiều có tiếng ở Udon… Nhưng chưa thấy ai nhắc đến một ông Cộp Quận trưởng cả? Những lần nhắc nhớ ấy khiến tôi đâm tò mò. Và lần này ông Cộp Quận trưởng đang ngồi kia…

Như bao gia đình Việt kiều nhiều đời tá túc ở Udon Thani, Trần Cộp có bố người Huế, mẹ quê ở Ba Đồn, Quảng Bình. Gia đình ông Cộp cũng mới mát mặt gần đây chứ trước, đời sống cùng chỉ tàm tạm. Có lẽ do Trần Cộp biết làm ăn kinh tế, dần dà trở thành một doanh nhân có tiếng. Quả là trước khi thành doanh nhân, có thời gian Trần Cộp ở trong lực lượng cảnh sát Hoàng gia Thái ở Udon này.  Hình như có nhiều người Việt đi du lịch đi làm ăn qua ngả Noongkhai để sang Udon này biết ông cảnh sát Hoàng gia Thái vì ông nhiệt tình giúp đỡ những việc cơ nhỡ khó khăn về thủ tục xuất, nhập cảnh.

Cái duyên ông Cộp bện quện với cộng đồng người Việt ở Udon Thani là cả một câu chuyện dài… Dịp Trần Cộp trúng cử chức Quận trưởng, có hai thủ tục hình như cấp chứng chỉ và đeo lon (như gắn phù hiệu Quận trưởng lên ve áo hoặc cầu vai?) Chứng chỉ thì quan trên Trần Cộp thực thi. Còn thủ tục gắn lon thì ông đòi được về… Việt Nam để tiến hành!

Mà về Việt Nam, người ông nhờ đeo lon là ai? Đó là Trần Bắc Hà Chủ tịch Ngân hàng Đầu tư phát triển BIDV. Tu bổ nâng cấp Khu Di tích tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Udon có sự hằng tâm hằng sản của anh em nhà Trần Bắc Hà và Đoàn Nguyên Đức (Bầu Đức). Tích cực làm cầu nối khuyến khích việc làm ăn giao thương giữa bà con và doanh nhân Thái tại Udon với thị trường Việt, ông Trần Bắc Hà luôn là một đầu mối quan trọng. Như một sự tự nhiên, nhiều doanh nhân Thái và Việt kiều, trong đó có Trần Cộp đã tìm đến cú hích Trần Bắc Hà?

Minh chứng cho cú hích ấy đêm nay là khi ông GS Hiệu trưởng Trường Đại học Hoàng gia Udon xúc động phát biểu thành quả bước đầu của sự hợp tác giữa tỉnh Bình Định của Trường Đại học Quy Nhơn với Đại học Hoàng gia Udon. Trong đó, sự kiện hai chục sinh viên Bình Định hiện đang theo học tiếng Thái để mai kia bổ sung cho Dự án Nhà máy Lọc hóa dầu 22 tỷ USD mà Thái Lan sắp triển khai ở Bình Định. Tôi nghe rõ cụm từ cũng nhờ sự giúp đỡ tích cực của ông Trần Bắc Hà… Rồi kia, 20 sinh viên đang sắp hàng để được tham gia chúc phúc cho khách.   

Ông Cộp, tên nghe trụng trượng vậy mà sinh năm Mậu Thân 1968. Ban nãy ở Khu di tích Bác Hồ, tôi  để ý đến động thái thân mật của Trần Bắc Hà khi vén ống tay áo bên trái của Trần Cộp lên… Trời ơi, vốn chẳng bắt mắt gì với những hình xăm nhưng tôi không thể không ấn tượng khi bất ngờ chứng kiến rờ rỡ hiển hiện trên cơ múi săn chắc của cánh tay Trần Cộp là hình Bác Hồ và lá quốc kỳ bện quện nhau trông rất sinh động!  Không phải kiểu dán trổ đang thịnh hành mà là xăm cổ điển hẳn hoi. Hỏi xăm lâu chưa, Trần Cộp cười với một chút hãnh diện rằng, bố mẹ Trần Cộp cho xăm từ hồi còn bé!

(Còn nữa)

Từ doanh nhân đến quan chức địa phương. Con đường hoạn lộ của Trần Cộp chẳng rõ gian nan hay hanh thông nhưng sau những cuộc cọ xát bầu bán cùng tranh cử  theo luật sàng lọc nhân sự nghiêm ngặt của Thái Lan, Trần Cộp bây giờ chững chạc ở vị thế Quận trưởng một quận sầm uất giao thương buôn bán làm ăn của cả Việt kiều lẫn người Thái.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>